Anders betalen begint met anders denken - Verslag, presentaties, breakoutsessies en een filmpje

Onder de titel Anders betalen begint met anders denken vond dinsdag 17 januari het druk bezochte congres over community currencies plaats dat LvDO in samenwerking met Qoin organiseerde. Cees van Straten namens LvDO: 'Het is hoog tijd voor een frisse blik op ons financieel economisch systeem. Een systeem met meerdere lokale valuta – community currencies – zoals de Brixton Pound, is diverser en dus robuuster. Bovendien bieden alternatieve betalingsmiddelen de mogelijkheid om gemeenschappen daadwerkelijk bij maatschappelijke vraagstukken te betrekken.'

Ruim honderd deelnemers verzamelden zich dinsdagmiddag 17 januari in Utrecht voor de bijeenkomst die bestond uit twee presentaties en drie breakout-sessies. 'Er was zoveel belangstelling dat we een groot aantal inschrijvers moesten teleurstellen', vertelt Van Straten.

Opnieuw ontwerpen
Anders denken zit hem volgens Van Straten in het doorbreken van routines. Dat kan door anders naar het middel geld te kijken. 'Geld is gemaakt en ontworpen door mensen. Wij kunnen opnieuw ontwerpen op een manier die bij onze doelen past. We moeten toe naar een nieuwe manier van waarderen waarbij we ook zelf een aandeel hebben in het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Niet de aandeelhouder wint, maar de aanhouder. Of beter nog, niet de financiële maar de maatschappelijke aandeelhouder wint.'

Verouderde doelstellingen
Ook Harry te Riele, transitieadviseur, stelt dat het tijd is voor vernieuwing in de financiële wereld. 'Ons financiële grondbeginsel van groeimaximalisatie stamt uit de periode van net na de Tweede Wereldoorlog.' Decennia later leidt dat streven tot scheve verhoudingen, hebzucht en vervreemding van het financiële systeem, aldus Te Riele. 'Geluksmaximalisatie is een molensteen om onze nek geworden.' De financiële sector is volgens Te Riele niet meer verbonden met de reële economie. En juist daar zijn veel sectoren te vinden die de verschuiving (willen) maken naar een duurzame samenleving.  

Vitaal en veerkrachtig
Community currencies – lokale valuta – bieden een alternatief waarderingssysteem dat lokale economieën versterkt, duurzaamheid bevordert en de zeggenschap en betrokkenheid van burgers vergroot. 'Het gaat erom dat we weer beseffen dat geld een middel is om de relatie tussen mensen te bevorderen', aldus Rob van Hilten, directeur van Qoin. Volgens hem zijn community currencies een strategisch instrument om financieel veerkrachtige en vitale gemeenschappen te vormen.

Brainstorm
Tijdens het congres blijkt dat de Wörgl Schilling, de Brixton Pound en WIR lang niet de enige bekende vormen van community currencies zijn. Deze valuta hebben inmiddels vaste voet aan de grond gekregen en leveren een serieuze bijdrage aan een andere betaalinfrastructuur en een gezonder financieel economisch systeem.

In de drie breakoutsessies komt naar voren dat tijd een waardevol betaalmiddel kan zijn, bijvoorbeeld in de mantelzorg: mijn tijd tegen jouw tijd. En dat in een netwerk van MKB-ondernemers een regio-euro zorgt voor klantenwerving en –binding en bijdraagt aan de versterking van regionale werkgelegenheid. Ook duurzaam opgewekte energie kan een betaalmiddel zijn. Bijvoorbeeld door 1 kWh gelijk te stellen aan 1 E-punt, waarmee in een lokale gemeenschap betaald kan worden. Gemeenschappen kunnen zo én gemeenschappelijk eigenaar worden van duurzame energie én er transacties mee doen.  

Filmpje
Caire laat met dit filmpje zien hoe eenvoudig anders betalen en waarderen in zijn werk kan gaan in bijvoorbeeld de zorg.

Zoek elkaar op
Van Straten kijkt terug op een middag die veel stof tot nadenken en samenwerking heeft opgeleverd. 'Het onderwerp leeft. Nu is het van belang dat het in kleinere projecten en deelgroepen wordt doorontwikkeld. Goed uitgewerkte experimenten en voorbeelden zijn belangrijk. Wat in Brixton kan en in tal van andere landen is gerealiseerd, moet ook in Nederland kunnen. Dus zoek elkaar op, gebruik social media, bijvoorbeeld de LinkedIn-groep Complementair geld in Nederland, of kijk op de website Societal Transitions.  Raadpleeg Qoin en blijf ideeën en initiatieven uitwisselen.' 

Neem voor meer informatie contact op met Cees van Straten.

Het programma Leren voor Duurzame Ontwikkeling is een gezamenlijk initiatief van de ministeries van EL&I, I&M, OCW, AZ en BuZa/OS, de provincies en waterschappen. Het programmabureau Leren voor Duurzame Ontwikkeling is ondergebracht bij Agentschap NL

Programmabureau LvDO
Croeselaan 15
Postbus 8242
3503 RE Utrecht
Tel: 088 602 72 10
info@lerenvoorduurzameontwikkeling.nl