Tien Lessen in Leren: doortrappen bij tegenwind

Hoe haal je het maximale effect uit een project of programma waarmee je wilt bijdragen aan een complexe maatschappelijke verandering, zoals energietransitie? Op die vraag geeft het boekje Tien Lessen in Leren van Elsbeth Roelofs het volgende antwoord: verspil geen tijd en energie door zelf het wiel uit te vinden en leer van wat je doet. Dus: leren van anderen en learning by doing. 

Basis voor het boek is de methode Learning History: een leerproces waarin betrokkenen gezamenlijk een project of programma reconstrueren en bekijken wat daarin veranderd is. Die reconstructie levert niet alleen inzichten op die deelnemers zelf meenemen naar een volgend project, maar ook een document –een Learning History– dat voor anderen waardevol is. In een Learning History
wordt onderscheid gemaakt tussen feiten, perceptie van betrokkenen en reflectie. Zo blijkt concreet wat er door mensen is geleerd en biedt het document een gestructureerd en goed toegankelijk fundament voor vervolgprojecten.

Weerbarstige praktijk
In de eerste plaats is de publicatie bedoeld voor project- en programmaleiders en procesbegeleiders die werken aan duurzame ontwikkeling. 'Een weerbarstige praktijk waarbij al doende leren en leren van anderen essentieel zijn om effectief te kunnen werken', aldus Roelofs, die een jarenlange ervaring heeft opgebouwd als projectleider bij het Competentiecentrum Transities en TNO. 'Veel projecten op dit vlak zijn complex, niet te controleren en vol onzekerheid. Ze slokken zoveel energie op dat er na de afronding vaak geen aandacht meer is voor wat er uit het project te leren valt. Daardoor loopt een volgend project weer tegen dezelfde problemen aan. Die cirkel wil ik met mijn publicatie doorbreken: leren reflecteren is essentieel om met elkaar vooruit te komen.'

Sta eens stil
Leren gebeurt niet efficiënt, Stil de tijd, Wees bevriend met kleine dingen, Loslaten van agenda en ego. Dit zijn vier van de tien lessen die het boekje rijk is. Roelofs: 'De lessen zijn een combinatie van praktische tips en oefeningen die lezers voor of tijdens een project in hun achterhoofd moeten hebben. ‘Stil de tijd’ gaat bijvoorbeeld over dat je af en toe moet stilstaan bij wat er gebeurt om er grip op te krijgen. Ruim tijd in voor reflectie en sta eens letterlijk stil.' Dat de meeste wijze woorden makkelijker gezegd zijn dan gedaan weet ook Roelofs. Daarom zijn de lessen aangevuld met een aantal succesvolle praktijkvoorbeelden. Ook beschrijft Roelofs stap voor stap hoe je een Learning History opzet. Tien Lessen in Leren is daarmee een praktisch handvat, 'om geïnspireerd te kunnen doortrappen bij tegenwind', aldus de schrijfster.

Dus wacht niet tot het vastloopt (les 9) en zorg dat je het boekje bemachtigt. Downloaden kan via de website van het Competentiecentrum Transities. U kunt het boekje ook gratis bestellen door een e-mail te sturen naar Elsbeth Roelofs.